ساعت ٧:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/٢۳ 


کلمات کلیدی: ورم غدد لنفاوی
 
 
ساعت ٦:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٧ 
بافتهای لنفاوی
عمدهترین سلولهای تشکیل دهنده بافتهای لنفاوی ، لنفوسیتها هستند که به همراه آنها سلولهای دیگری نظیر پلاسماسلها و ماکروفاژها نیز دیده میشوند. سلولهای تشکیل دهنده بافتهای لنفاوی بر روی داربستی از سلولها و الیاف رتیکولر قرار دارند و معمولا به دو صورت ندولر و منتشر دیده میشوند. ندولها یا همان گرهک به دو صورت اولیه و ثانویه وجود دارد. ندولهای اولیه ندولهایی هستند که در آنها تراکم سلولها یکنواخت میباشد و عمدتا از لنفوسیتهای کوچک تشکیل شدهاند. ندولهای ثانویه ندولهایی هستند که دارای یک ناحیه متراکم و تیره محیطی و یک ناحیه کم تراکم روشن مرکزی به نام مرکز زایا میباشد.
اعضای لنفاوی
اعضای لنفاوی در مقایسه با بافتهای لنفاوی توسط کپسولی از بافت همبند احاطه شدهاند و به عنوان ارگانی مستقل محسوب میشوند. اعضای لنفاوی به دو دسته تقسیم میگردند. اعضای لنفاوی اولیه شامل مغز استخوان و تیموس میباشد که محل تمایز لنفوسیتها هستند و اعضای لنفاوی ثانویه شامل عقدهای لنفی ، طحال ، لوزه ها و پلاکهای پییر میباشد که محل استقرار لنفوسیتهای تمایز یافته میباشد.
اعضای لنفاوی اولیه
• مغز استخوان: که بافت نرم و پر عروقی است که حفره مرکزی استخوانهای دراز و فضاهای بین ترابکولی استخوانهای اسفنجی را پر میکند.
• تیموس: تیموس ارگانی است که در زیر قسمت فوقانی جناغ سینه رشد و تکامل مییابد. وزن تیموس در مقایسه با وزن کل بدن در زمان تولد حداکثر میباشد و به عنوان عضو لنفاوی اولیه محل تولید لنفوسیت T می باشد. وظیفه اصلی تیموس این است که محلی برای تکثیر و تمایز لنفوسیتهای T میباشد که این امر تحت تاثیر فاکتورهای مترشحه از تیموس انجام میگیرد. تیموس پس از بلوغ سیر قهقرایی آغاز میکند که طی آن جمعیت لنفوسیتها کاهش یافته و بوسیله بافت چربی جایگزین میشود.




اعضای لنفاوی ثانویه
• عقدهای لنفی:

عقدهای لنفی ساختمانهایی هستند لوبیایی شکل پوشیده شده بوسیله کپسولی همبندی که در سراسر بدن در مسیر رگهای لنفی قرار گرفتهاند، عقدهای لنفی در زیر بغل ، کشاله ران ، در امتداد رگهای بزرگ گردن ، قفسه سینه و مزانتر به تعداد زیاد و به صورت گروهی یافت میشوند. هر عقده دارای یک قسمت محدب و یک ناحیه فرو رفته به نام ناف میباشد که ناف عقده محل ورود شریان و اعصاب و خروج رگهای لنفی وابران و وریدی میباشد. لنف توسط رگهای لنفی آوران و از سطح محدب وارد عقده شده و پس از فیلتره شدن در عقده توسط رگهای لنفی وابران از ناحیه ناف عقده خارج میگردد. از نظر ساختمان بافتی هر عقده دارای یک ناحیه قشری و یک ناحیه مغزی است.
• طحال:

طحال به وزن تقریبی 200 گرم بزرگترین ارگان لنفی بدن است که در حفره شکمی زیر دیافراگم و پشت معده قرار دارد. طحال در مسیر گردش خون قرار دارد و نسبت به آنتیژنهایی که وارد خون میشوند حساسیت نشان میدهد و بنابراین محل تصفیه خون است. علاوه بر فعالیتهای ایمنی ، طحال محل برداشت گویچههای قرمزپیر و پلاکتها میباشد. در طحال نواحی سفید رنگی به نام پالپ سفید دیده میشوند که در زمینه قرمز و پر خونی به نام پالپ قرمز قرار گرفتهاند. با توجه به اعمال طحال برداشت طحال با پیدایش گلبولهای قرمز غیره طبیعی ، افزایش پلاکها و افزایش احتمال بروز عفونتهای خونی همراه میباشد ولی مشکل جدی ایجاد نمیکند.
• لوزه ها:

لوزه ها مجموعهای از ندولهای هستند که در ابتدای لوله گوارش قرار گرفتهاند. لنفوسیتهای تولید شده در لوزهها به داخل اپیتلیوم پوشاننده آنها نفوذ کرده و نهایتا دفع میشوند. لوزهها بر اساس موقعیت خود تحت عنوان کامی ، زبانی و حلقی نامگذاری شدهاند:
• پلاکهای پییر: در دیواره روده باریک بخصوص ایلئوم ، چندین ندول لنفاوی مجتمع شده و تودههای وسیعی را بوجود میآورند که پلاک پییر (peyers patch) نامیده میشوند.
تشکیل لنف
مایع میان بافتی که وارد عروق لنفاوی میشود لنف را میسازد لذا ترکیب لنف اولیهای که در بافت جریان مییابد تقریبا با مایع میان بافتی یکسان است. غلظت پروتئین در مایع میان بافتی اکثر بافتها بطور متوسط حدود 2g/dl است و غلظت پروتئین لنف جاری در این بافتها نیز نزدیک مقدار مزبور است غلظت پروتئین در لنفی که در کبد تشکیل میشود تا حد 6g/dl میرسد و غلظت پروتئین لنفی که در رودهها تشکیل میشود تا 43g/dl میرسد.

حدود 3/2 کل لنف بدن در حالت طبیعی از کبد و رودهها بوجود میآید لذا غلظت پروتئین در لنف مجرای توراسیک (کانالی که لنف تمام قسمتهای تحتانی از آن به بالا جریان مییابد) که مخلوطی از لنف تمام بدن است معمولا 53g/dl میباشد.(dl همان دسی لیتر است) صمنا دستگاه لنفی یکی از راههای اصلی جذب مواد غذایی از دستگاه گوارشی است، زیرا مسئولیت اصلی جذب چربیها را بر عهده دارد. بالاخره اینکه حتی ذرات بزرگ نظیر باکتریها نیز میتوانند از طریق سلولهای اندوتلیال مویرگهای لنفاوی به لنف راه یابد. هنگامی که لنف از غدد لنفاوی میگذرد، این ذرات برداشته و تخریب میشود.
عوامل موثر بر جریان لنف
تاثیر فشار مایع میان بافتی بر جریان لنف
تاثیر فشار مایع میان بافتی بر جریان لنف اگر عملکرد عروق لنفاوی طبیعی باشد، هر عاملی که فشار مایع میان بافتی را افزایش دهد، در حالت طبیعی جریان لنف را نیز زیاد میکند. برخی از این عوامل عبارتند از افزایش فشار مویرگی ، کاهش فشار اسمزی کلوئیدی پلاسما ، افزایش پروتئین مایع میان بافتی و افزایش نفوذپذیری مویرگها. کلیه این عوامل باعث میشوند تعادل تبادل مایع در محل غشای مویرگ خونی به گونهای تغییر کند که مایع بیشتری وارد فضای میان بافتی شود، و در نتیجه بطور همزمان حجم مایع میان بافتی ، فشار مایع میان بافتی و جریان لنف نیز افزایش یابد.

البته اگر فشار مایع میان بافتی 1تا 2 میلیمتر جیوه از فشار جو بیشتر باشد، دیگر باعث افزایش جریان لنف نمیشود، زیرا افزایش فشار بافت علاوه بر افزون بر مایعی که وارد مویرگهای لنفاوی میشود، سطح خارجی عروق لنفاوی بزرگتر را نیز میفشارد و مانع از جریان لنف میشود. این دو عامل در فشارهای بالا تقریبا بطور کامل همدیگر را خنثی میکنند، به نحوی که جریان لنف به حداکثر میزان خود میرسد.
پمپ لنفاوی جریان لنف را افزایش میدهد
تصاویر متحرک بدست آمده از عروق لنفاوی انسان و حیوان نشان میدهد که هر گاه مایع باعث کشیدگی لنفاتیک جمع کننده یا عروق لنفی بزرگتر شود، عضله جدار رگ بطور خودکار منقبض میشود. ضمنا هر یک از قطعات رگ که بین دو دریچه متوالی قرار دارد، به عنوان یک پمپ خودکار مجزا عمل میکند. به عبارت دیگر پر شدن هر قطعه باعث انقباض آن میشود و مایع از طریق دریچه بعدی وارد قطعه بعدی میشود. این روند در سراسر طول رگ لنفی ادامه مییابد تا نهایتا مایع لنف تخلیه شود.
پمپ ناشی از فشار متناوب خارجی بر لنفاتیک
هر گونه عامل خارجی که رگ لنفی را به تناوب بفشارد، میتواند آن را وارد به پمپ نماید. این عوامل به ترتیب اهمیت عبارتند از انقباض عضلات اطراف ، حرکت فسمتهایی از بدن ، ضربانات شریانی و فشار اجسام خارج از بدن بر بافت پمپ لنفاوی هنگام فعالیت فرد بسیار فعال است و جریان لنف را غالبا 10 تا 30 برابر میکند. از طرف دیگر لنف در حین استراحت بسیار کند (در حد صفر) است.




پمپ مویرگهای لنفاوی
علاوه بر عمل پمپی انقباض لنفاوی عضلانی بزرگتر ، ممکن است حداقل بخشی از پمپ لنفاوی ناشی از انقباض سلولهای اندوتلیال مویرگهای لنفی باشد.
نقش دستگاه لنفاوی در کنترل غلظت پروتئین ، حجم و فشار مایع میان بافتی
دستگاه لنفاوی در کنترل موارد زیر نقش محوری دارد. اول غلظت پروتئینهای مایعات بینابینی ، دوم مایع میان بافتی و سوم فشار مایع میان بافتی. همواره مقدار کمی از مویرگهای خونی به فضای میان بافتی نشست میکند. مقدار پروتئینی که از طریق سر وریدی مویرگهای خونی به گردش خون باز میگردد ناچیز یا صفر است. لذا این پروتئینها معمولا در مایع میان بافتی جمع میشوند و فشار اسمزی کلوئیدی آن افزایش میدهد.

افزایش فشار اسمزی کلوئیدی مایع میان بافتی باعث فیلتراسیون بیشتر مایع به درون فضای میان بافتی میشود و لذا حجم و فشار مایع میان بافتی افزایش مییابد. افزایش فشار مایع میان بافتی تا حدود زیادی جریان لنف را تسریع میکند و بدین ترتیب مایع میان بافتی و پروتئینهای اضافی که در فضاها جمع شده بود از بافتها دور میشود. بازگشت پروتئین و مایع از طریق دستگاه لنفاوی تا حدی زیاد میشود که میتواند با میزان نشست پروتئین و مایع از مویرگهای خونی به تعادل کامل برسد

کلمات کلیدی: ورم غدد لنفاوی
 
 
ساعت ٦:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٦ 

سیستم لنفاوی بدن از سلول‌های مختلف، عروق و ارگان‌هایی مثل طحال تشکیل شده است اما اصلی‌ترین قسمت این سیستم غدد لنفاوی هستند که حداقل تعداد آنها 600 عدد است.

بیشتر این غدد لنفاوی در ناحیه سر و گردن و بعد در زیر بغل‌ها و کشاله ران تجمع پیدا کرده‌اند. در هنگام مواجهه با عفونت‌های باکتریایی و ویروسی و یا حتی در هنگام التهاب ناشی از بعضی بیماری‌ها از جمله سرطان، این غدد لنفاوی متورم می‌شوند.


علایم و نشانه‌ها

بسته به علت تورم غدد لنفاوی، علایم گوناگونی ممکن است همراه با این اتفاق به وجود بیایند که می‌توان به اینها اشاره کرد:

• بزرگ شدن یک غده لنفاوی بیش از یک سانتی‌متر

• دردناک و حساس شدن غدد لنفاوی

• آبریزش بینی، گلودرد و بقیه علایم عفونت دستگاه تنفسی

• بزرگ شدن سراسری تمام غدد لنفاوی در بدن که ممکن است به خاطر یک عفونت شدید و یا آلودگی با ویروس HIV باشد.

• تورم اندام‌ها به خاطر بزرگ شدن غدد لنفاوی و جلوگیری از تخلیه طبیعی خون و لنف اندام

• قرمز و ملتهب و دردناک شدن پوست روی غدد لنفاوی متورم

هرکدام از علایم فوق همراه با بزرگ شدن غدد لنفاوی می‌توانند نشان‌دهنده بیماری خاصی باشند. گاهی اوقات هم این تورم‌ها زودگذر وخوش‌خیم هستند و خودشان بهبود پیدا می‌کنند اما به طور کلی باید در صورت داشتن تورم غیرطبیعی غدد لنفاوی حتما به پزشک مراجعه کرد.

 

خیلی از اوقات تورم غدد لنفاوی به خصوص غدد لنفاوی گردن چندان شدید نیست و بعد از مدتی با برطرف شدن علت زمینه‌ای بیماری مثل سرماخوردگی یا گلودرد، خودبه‌خود برطرف می‌شود اما در صورت نگرانی خودتان و یا داشتن هر کدام از حالات زیر بهتر است سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. متخصص بیماری‌های عفونی یا متخصص داخلی، بهترین گزینه‌ها برای مراجعه اولیه هستند. این پزشکان بعد از تشخیص و در صورت لزوم می‌توانند شما را به پزشکان دیگری مثل جراحی یا متخصص خون ارجاع دهند.

بزرگ شدن یک یا چند غده لنفاوی بدون دلیل خاص، بزرگ شدن مداوم یک غده یا بزرگ ماندن آن بیش از دو هفته، سفت بودن غده و غیرمتحرک بودن آن، همراهی آن با تب، تعریق شبانه یا کاهش وزن بدون دلیل، همراهی آن با گلودرد شدید و اختلال در تنفس یا بلع غذا و گرم و قرمز و دردناک بودن یک غده لنفاوی متورم، علایمی هستند که باید به خاطر آنها به پزشک مراجعه کرد.


این تورم از کجا می‌آید؟

شایع‌ترین علت بزرگ شدن غدد لنفاوی عفونت است؛ به خصوص عفونت ویروسی. اگر چه انواع دیگر عفونت هم می‌توانند بسته به محل درگیری باعث بزرگ شدن غدد لنفاوی شوند، گلودرد چرکی، اوریون، سرخک، عفونت گوش، دندان عفونی و آبسه کرده، مونونوکلئوز عفونی، عفونت پوست و محل زخم و عفونت‌های شدیدتری مثل سل و بعضی انواع بیماری‌های مقاربتی از شایع‌ترین دلایل عفونی لنفادنیت هستند. عفونت ناشی از چنگ زدن گربه و همچنین بیماری توکسوپلاسموز هم تورم چند غده لنفاوی را به دنبال دارند.

به غیر از این بیماری‌های عفونی، بیماری‌های التهابی مثل لوپوس یا آرتریت روماتویید و یا آلودگی با HIV و همچنین سرطان‌هایی مثل لمفوما و لوسمی (سرطان خون) و همچنین گسترش یا متاستاز هر نوع سرطان پیشرفته‌ای هم می‌تواند تورم غدد لنفاوی را موجب شود.

بزرگ شدن غدد لنفاوی به خودی خود یک علامت و نشانه است و فقط نشان‌دهنده این است که بدن در حال مبارزه با یک بیماری است اما گاهی خود این لنفادنیت هم می‌تواند مشکل‌زا شده و عوارضی را در پی داشته باشد. به وجود آمدن آبسه‌های عفونی و یا گسترش عفونت در خون (باکتریمی یا سپتی سمی) ممکن است به دنبال تورم شدید غدد لنفاوی به وجود بیاید.


آزمایش‌های تشخیصی

پزشک معمولا بعد از معاینه عمومی و گرفتن شرح حال بیماری از شما غدد لنفاوی‌تان را از نظر اندازه، قوام، متحرک بودن و یا حساس بودن معاینه می‌کند و سپس بسته به تشخیص اولیه ممکن است آزمایش‌هایی را درخواست کند. آزمایش خون، متداول‌‌ترین آزمایش است که بسته به تشخیص دکتر ممکن است انواع خاصی از آن مانند کشت خون یا بررسی دقیق آن در زیر میکروسکوپ هم درخواست شود.

تصویربرداری‌های مختلفی مثل رادیوگرافی ساده از قفسه سینه (مثلا برای رد کردن بیماری سل)، سی‌تی‌اسکن برای تشخیص منبع عفونت یا التهاب و یا یک تومور هم ممکن است انجام شوند. کشت از محل زخم برای تشخیص نوع عفونت و سپس بیوپسی از غدد لنفاوی به وسیله سوزن (FNA) هم از دیگر آزمایش‌های شایع است.

گاهی ممکن است پزشک بخواهد به جای FNA و خارج کردن بخشی از غدد لنفاوی، همه غده به طور کامل خارج شده و زیر میکروسکوپ بررسی شود. سونوگرافی هم یک آزمایش بی‌خطر است که گاهی در مورد بعضی بیماری‌ها هنگام تورم غدد لنفاوی انجام می‌شود.


درمان لنفادنیت

همان‌طور که می‌توان حدس زد اصلی‌ترین درمان لنفادنیت، درمان علت به وجود آورنده آن است. در مورد عفونت‌های باکتریایی، آنتی‌بیوتیک‌ها اصلی‌ترین درمان هستند. بسته به نوع و میزان عفونت، آنتی‌بیوتیک ممکن است به صورت خوراکی یا تزریقی تجویز شود.

در مورد عفونت‌های ویروسی مصرف آنتی‌بیوتیک به هیچ وجه صحیح نیست و با پایان دوره بیماری، معمولا غدد لنفاوی پس از مدتی به اندازه طبیعی خود باز می‌گردند.

در مواقع بیماری‌هایی مثل لوپوس و آرتریت روماتویید هم باید تورم غدد لنفاوی را با برطرف کردن التهاب بیماری به وسیله کورتون درمان کرد. لنفادنیت‌های ناشی از سرطان هم اغلب فقط با درمان کامل سرطان بهبود می‌یابند.

اگرچه گاهی اوقات لازم است که برای جلوگیری از گسترش سرطان، این غدد لنفاوی را از بدن تخلیه کرد؛ مثل کاری که در مورد غدد لنفاوی زیر بغل، موقع درمان سرطان پستان انجام می‌شود.

درمان‌های خانگی لنفادنیت را می‌توان با کمپرس گرم روی محل تورم و مصرف مسکن‌هایی مثل ایبوبروفن، آسپرین و استامینوفن انجام داد. آسپرین و بروفن خود ضد التهاب هم هستند و علاوه بر برطرف کردن درد، کمی التهاب و تورم غدد لنفاوی را نیز کاهش می‌دهند. استراحت به میزان کافی هم در کاهش تورم غدد لنفاوی موثر است.

تورم خوب، تورم بد

هر بزرگ شدن غدد لنفاوی نباید باعث نگرانی شما شود. همان‌طور که می‌دانید علت اکثر این لنفادنیت‌ها می‌تواند یک عفونت ساده باشد. دو راه ساده برای تشخیص اینکه یک لنفادنیت خطرناک است یا معمولی وجود دارد: یکی اینکه این غده در کجا قرار دارد و دیگر اینکه چه احساسی دارد؛ مثلا بزرگ شدن غده لنفاوی در جلوی گردن همراه با گلودرد خیلی نگران‌کننده نیست. اما تورم پشت گردن می‌تواند کمی نگران‌کننده باشد.به طور کلی در تورم خوش‌خیم غدد لنفاوی معمولا این غده‌ها کوچک با حاشیه کاملا مشخص و با قوام خمیری هستند و اغلب متحرک‌اند یعنی از زیر انگشت حرکت می‌کنند.

غدد لنفاوی‌ای که حاشیه مشخص ندارند و پهن‌اند، بیش از اندازه بزرگ‌اند(حداقل بزرگ‌تر از یک سانت)، بیشتر از دو هفته باقی مانده‌اند و متحرک نیستند و قوام سفت و سختی دارند، معمولا برای پزشکان نگران‌کننده‌ترند. همچنین دیدن غدد لنفاوی در جاهایی که معمولا غدد لنفاوی دیده نمی‌شوند مثل روی زانو، روی آرنج، پشت گردن توجه بیشتری را می‌طلبند در حالی که تورم غدد لنفاوی زیر گردن، کشاله ران و زیر بغل چندان غیرطبیعی نیست.

 

علایم بیماری‌تان را بنویسید: انواع، مدت زمان حضور علایم، زمان شروع و هر نوع علایمی که خودتان فکر می‌کنید می‌تواند به بیماری مرتبط باشد. از علایم کوچکی مثل یک سرماخوردگی ساده یا شبه آنفلوآنزا در هفته گذشته هم نگذرید.

لیستی از احتمال آلودگی‌ها و عفونت‌هایی که با آنها در تماس بودید، تهیه کنید. عوض کردن خاک باغچه، چنگ انداختن گربه‌ خانگی، تماس با فرد مبتلا به بیماری، مصرف غذاهای خام یا خوب پخته نشده و یا هر نوع رفتار پرخطری را در این لیست بنویسید.

داروهایی که مصرف می‌کنید و سابقه بیماری‌هایتان را هم از قلم نیندازید. هنگام مراجعه به پزشک سعی کنید یکی از بستگان خود یا یک دوست را هم همراه ببرید.

از پزشک راجع به مسری بودن بیماری‌تان، میزان استراحت لازم، ‌آزمایش‌ها و اقدامات درمانی مورد نیاز و همچنین تاثیر بیماری بر مصرف داروهای دیگرتان هم سوال کنید.

 

به غیر از شرح حال معمول و سوال‌هایی از قبیل علایم بیماری و مدت زمان آنها و زمان شروع، پزشک ممکن است بعضی سوالات دیگر هم بپرسد که دانستن آنها باعث می‌شود شرایط معاینه و شرح‌حال برایتان استرس‌زا نباشد و همچنین آمادگی پاسخگویی آن را داشته باشید.

پزشک ممکن است سوالاتی مانند این بپرسد که، آیا به تازگی وزنتان کاهش شدید پیدا کرده است؟ آیا به تازگی به منطقه خاصی مسافرت کرده‌اید؟ آیا اخیرا شریک جنسی‌تان یا رفتار جنسی‌تان را تغییر داده‌اید؟ آیا رفتار جنسی ایمنی دارید (مثلا از کاندوم استفاده می‌کنید)؟ آیا سیگار می‌کشید؟ آیا کسی در خانواده شما سابقه سرطان دارد؟
بیوپسی از غدد لنفاوی

بیوپسی از غدد لنفاوی برای خارج کردن بخشی از بافت این غده و مشاهده آن زیر میکروسکوپ انجام می‌شود. تشخیص بیماری‌های عفونی و یا سرطان و همچنین آزمایش‌های مختلفی مثل تست ژنتیک، کشت سلول‌ها یا حتی مطالعه سیستم ایمنی هم به وسیله همین بیوپسی یا نمونه‌برداری از غدد لنفاوی انجام می‌شود. این نمونه‌برداری که با سوزن‌های مخصوص و در شرایطی کاملا استریل صورت می‌گیرد FNA نام دارد. FNA را می‌توان در کلینیک تخصصی و یا حتی مطب پزشک هم انجام داد. به غیر از FNA می‌توان به وسیله خارج کردن کل توده و یا بیوپسی با سوزن‌های ضخیم هم نمونه‌برداری انجام داد. قبل از انجام بیوپسی حتما پزشک را از شرایط خودتان مثل داروهایی که مصرف می‌کنید، حساسیت به ماده بی‌حسی، بیماری انعقادی خون و یا شرایط مشابه مطلع کنید.

برای انجام FNA، پزشک ابتدا محل بیوپسی را ضدعفونی می‌کرده و سپس با سوزن معمولی و ماده بی‌حس‌کننده لیدوکائین پوست روی غده لنفاوی را بی‌حس می‌کند و سپس با سوزن مخصوص به غده لنفاوی نفوذ کرده و بخشی از بافت را که در داخل سوزن باقی مانده، خارج می‌کند. FNA خیلی سریع انجام می‌شود (بین 5 تا 15 دقیقه) و معمولا هیچ عارضه‌ای ندارد. بعد از انجام این کار با کمی فشار روی محل نمونه‌گیری و بانداژ جلوی خون‌ریزی گرفته می‌شود.

FNA اگر صحیح انجام نشود می‌تواند باعث گسترش عفونت در محل شود. قرمز و حساس شدن محل نمونه‌گیری، خارج شدن چرک، به وجود آمدن تب و تجمع مایع و کیست از محل نمونه‌گیری می‌تواند نشانه عوارض FNA باشد که البته چندان معمول نیست


کلمات کلیدی: ورم غدد لنفاوی
 
 
ساعت ٦:۳٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٦ 

غدد لنفاوی در تمام قسمتهای بدن وجود دارند. این غدد معمولا بشکل گروهی در کنار هم قرار میگیرند که نمونه هایی از آنها را میتوان در گردن، زیر بغل و کشاله ران لمس نمود. اهمیت غدد لنفاوی ناحیه سر و گردن از بقیه قسمتهای دیگر بدن بیشتر است.


غده لنفاوی چیست؟
غدد لنفاوی در تمام قسمتهای بدن وجود دارند. این غدد معمولا بشکل گروهی در کنار هم قرار میگیرند که نمونه هایی از آنها را میتوان در گردن، زیر بغل و کشاله ران لمس نمود. اهمیت غدد لنفاوی ناحیه سر و گردن از بقیه قسمتهای دیگر بدن بیشتر است.
این غدد لنفاوی بوسیله رگهای لنفی بهم متصل هستند. مایع لنف همان مایع بین سلولی است که در حد فاصل بین سلولها وجود دارد. این مایع بین رگهای لنفی و فضای بین سلولی در گردش میباشد. این مایع بعد از عبور از رگهای لنفاوی در نهایت به جریان خون ریخته میشود.
مایع لنفی و غدد لنفاوی مهمترین بخش سیستم ایمنی بدن هم محسوب میشوند به این دلیل که در آنها گلبولهای سفید (بخصوص لنفوسیتها) و پادتنهای بدن در جریان هستند و بر علیه عفونتها و عوامل عفونی مبارزه میکنند.
چه عواملی باعث بزرگ شدن غدد لنفاوی میشوند؟
غدد لنفاوی طبیعی از نخود کوچکترند. شما ممکن است تا بحال چندتای آنها را زیر پوست لمس کرده باشید. غدد لنفاوی زیر پوستی در صورتی که متورم شوند، راحتتر لمس میشوند. این غدد ممکن است به اندازه مغز بادام یا بزرگتر هم شوند. غدد لنفاوی ناحیه قفسه سینه و شکم در صورتی که خیلی بزرگ هم شوند قابل لمس نخواهند شد.
علل بزرگی غدد لنفاوی عبارتند از:
1-عفونت: شایعترین علت تورم غدد لنفاوی است. غدد لنفاوی نزدیک محل عفونت سریعتر متورم میشوند. این تورم سریع باعث دردناک شدن این غدد میشود. سلولهای ایمنی از ناحیه این غدد به طرف عوامل عفونت (ویروس و باکتری) حمله ور میشوند. بعد از برطرف شدن عفونت غده لنفاوی به اندازه طبیعی خود بر میگردد البته این بازگشت حدود یک هفته طول میکشد.
عفونت ناحیه حلق و لوزه باعث تورم غدد لنفاوی گردن میشود. عفونت پوست بازو غدد لنفاوی زیر بغل را متورم میکند. غدد لنفاوی کشاله ران هم بدنبال عفونت ناحیه ران و دستگاه تناسلی بزرگ میشوند. خیلی جالب است که بدانید عفونتهای ویروسی میتوانند غددلنفاوی تمام بدن را متورم کنند.
2- علل دیگر: موارد کمی را شامل میشوند. از جمله این موارد سرطان است که در مراحل اولیه غدد لنفاوی نزدیک خود را مبتلا میکنند و باعث تورم آنها میشوند. مثلا در سرطان پستان غدد لنفاوی زیر بغل، در سرطان حنجره غدد لنفاوی گردن و در سرطان ریه و دستگاه گوارش به ترتیب غدد لنفاوی قفسه سینه و شکم را متورم میکنند. به یاد داشته باشید که در سرطانها غدد لنفاوی بتدریج بزرگ میشوند و در نتیجه دردناک نیستند.
درمان غدد لنفاوی متورم چیست؟
درمان بستگی به علت ایجاد کننده دارد. تورم غدد لنفاوی در واقع نشانگری از یک بیماری میباشد. به این ترتیب برای کاهش اندازه غده باید بیماری را برطرف نمود که درمانهای متنوعی را شامل میشود. مثلا اگر عامل تورم این غدد عفونت ویروسی باشد، نیازی به هیچگونه درمانی نیست. در صورتی که در سرطانها سختترین درمانها را برای بیمار باید انجام داد.
آیا میدانید که اگر یک غده لنفاوی متورم پیدا کردید، چه کاری باید انجام دهید؟
تورم غده لنفاوی بدنبال عفونتهای ویروسی خیلی شایع است. در این حالت غده لنفاوی بطور متناوب با بهبود و عود عفونت کوچک و بزرگ میشود و معمولا تورم آن با درد همراه است. این نوع تورم غده نیازی به توجه ندارد. درصورتی که علتی برای این تورم پیدا نکردید، اصلا از آن غافل نشوید.
توصیه میشود در موارد ذیل به پزشک خود مراجعه کنید:
- غده یا غدد لنفاوی متورمی که علتش نامعلوم است
- غده ای که بدنبال یک عفونت متورم شده است ولی 2 هفته بعد از بهبود عفونت همچنان متورم باقی مانده است.
سیستم لنفاوی یک شبکه بهم پیوسته از عروق، غدد و اندامهای اختصاصی است که نقش های متعددی من جمله عملکرد دفاعی دارد و لنفوم بیماری بدخیم این سیستم می باشد. در این بیماری، سلولهای سیستم لنفاوی دچار اختلال در رشد شده، به سرعت و خارج از کنترل و نظم طبیعی سلولهای بدن تکثیر می شوند. به همین دلیل، مکانهای تجمع این سلولها دچار رشد بی رویه می گردد. به دلیل اینکه سلولهای سیستم لنفاوی در تمام نقاط بدن پراکنده هستند، این بدخیمی ممکن است کبد، طحال، مغز استخوان یا هر جای دیگر بدن را مبتلا نماید.
لنفومها به دو دسته اصلی تقسیم می شوند: لنفوم هوچکین ( Hodgkin's Lymphoma) و لنفوم غیرهوچکین(Non-Hodgkin's Lymphoma) . تفاوت این دو بیماری در نوع و سرمنشاء سلول بدخیم است. علاوه براین، سیر این دو بیماری و پاسخ آنها به درمان نیز تفاوت قابل توجهی نشان می دهد.
سیستم لنفاوی
این سیستم قسمتی از سازمان دفاعی بدن است که برای مبارزه بر علیه بیماریها تکامل یافته است. طحال، غدد لنفاوی، عروق لنفاوی، غده تیموس و مغز استخوان اجزای این سیستم اند. غدد لنفاوی اندامکهای کوچکی هستند که در مسیر عروق لنفاوی قرار گرفته، مسئول تصفیه جریان لنف می باشند. در این غدد، ویروسها، باکتریها و سایر مواد خارجی به دام افتاده، از ورود آنها به محیط درونی بدن جلوگیری می شود.
سلولهای سیستم لنفاوی مسئول شناخت و تخریب ذرات بیماریزا هستند. این سلولها، لنفوسیت نامیده می شوند. لنفوسیتها در غده های لنفاوی، طحال و مغز استخوان تولید می شوند و سپس در تمام بدن جریان می یابند. لنفوسیتها شامل چند نوع اند که دو نوع اصلی آن، نوع B و نوع T نامیده می شوند. لنفوم حاصل بدخیم شدن این سلولها است.
لنفوم هوچکین
این بیمار اولین بار در سال 1832 توسط توماس هوچکین که یک پزشک انگلیسی بود شرح داده شد. دکتر هوچکین همچنین برای اولین بار تفاوت بین علائم و سیر بالینی لنفوم هوچکین و غیر هوچکین را به روشنی نشان داد. لنفوم هوچکین در سالهای قبل از 1970 سبب مرگ تقریباً تمام مبتلایان می شد. با تکامل روشهای درمانی، در حال حاضر این بیماری یکی از قابل درمان ترین بدخیمی هاست و قسمت عمده ای از بیماران مبتلا قابل علاج کامل هستند.
علت این بیماری مشخص نیست. ممکن است عواملی از محیط، خصوصیات ژنتیک فرد و همچنین عوامل عفونی در ایجاد بیماری دارای نقش باشند. سیر بیماری لنفوم از یک غده لنفاوی که بصورت پایدار بزرگ شده است شروع می شود. رشد این غده به آهستگی ادامه می یابد و به تدریج غدد اطراف خود را نیز درگیر می نماید. در موارد پیشرفته، با ورود سلولهای بدخیم به جریان خون، طحال، کبد و مغز استخوان نیز ممکن است درگیر شوند.
لنفوم هوچکین ممکن است در هر سنی بروز نماید. اما اکثر موارد در سالهای اول بلوغ (15 تا 40 سالگی) یا در میانسالگی (پس از سن 55 سال) دیده می شود. علائم اولیه این بیماری ممکن است مشابه انفلوآنزا باشد: تب، تعریق شبانه، لرز، احساس خستگی و ضعف، بی اشتهایی، کاهش وزن و بزرگ شدن غدد لنفاوی. با پیشرفت بیماری، علائم بارزتر شده، تشکیل غدد جدید و بزرگ شدن آنها سبب تاثیر بر اندامهای مختلف بدن می شود. باید دانست که در 75% بیماران، علامت بیماری تنها بزرگ شدن غده لنفاوی بدون هیچ علامت دیگر است. از این رو، باید غدد لنفاوی بزرگ بدون درد، حساسیت و قرمزی که مدتی پایدار مانده باشد را جدی تلقی کرده، برای درمان آن به پزشک مراجعه نمود.
تشخیص این بیماری با برداشت قطعه ای از غده غیر طبیعی و بررسی ساختمان سلولهای تشکیل دهنده آن با استفاده از میکروسکوپ انجام می شود. درمان این بیماری با شیمی درمانی ترکیبی از چند دارو، اشعه درمانی یا ترکیب آنها انجام شده، تقریبا در 90% موارد سبب شفای کامل بیمار می شود.
لنفوم غیرهوچکین
این بیماری مجموعه ای از حدود 35 بیماری مختلف را تشکیل می دهد که همگی حاصل بدخیم شدن لنفوسیتهای طبیعی هستند. لنفومهای غیرهوچکین بر اساس اینکه از لنفوسیتهای B یا T منشاء گرفته باشند، به دو دسته بزرگ تقسیم می شوند. در این گروهها، از بیماریهای به شدت تهاجمی و به سرعت کشنده تا بیماریهای دارای سیر کند چندین ساله دیده می شود. سیر طبیعی لنفوم غیر هوچکین از لنفوم هوچکین کمتر قابل پیش بینی است و این بیماری می تواند با سهولت بیشتری به نواحی خارج از غدد لنفی تهاجم یابد.
علائم اولیه لنفومهای غیر هوچکین مشابه لنفوم هوچکین با بزرگی غدد لنفاوی در نقاط مختلف بدن یا درگیری بعضی از اندامهای غیر از سیستم لنفاوی (درگیری مغز، پستان، بیضه،...) است. با پیشرفت بیماری، ارگانهای متفاوتی ممکن است درگیری پیدا کنند. تشخیص این بیماری نیز با بررسی میکروسکوپی قطعات بافت غیر طبیعی صورت می گیرد. درمان این طیف بیماریها نیز با ترکیبی از شیمی درمانی، اشعه درمانی یا هر دوی آنها صورت می گیرد. باید دانست که عاقبت لنفومهای غیر هوچکین به خوبی لنفوم هوچکین نیست اگرچه که هریک از انواع این بیماری دارای پاسخ به درمان و سیر متفاوتی از سایرین است.


کلمات کلیدی: ورم غدد لنفاوی
 
 
ساعت ٦:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٦ 

کلمات کلیدی: ورم غدد لنفاوی
 
 
ساعت ٦:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٦ 

غدد لنفاوی همچنین بخشی از دستگاه زهکشی بدن است که ضایعات حاصل از جنگ با عفونت را جمع می‌کنند. غدد کوچک‌تر پراکنده در بدن به تعداد گره‌های لنفی بزرگ‌تر می‌ریزند که در چند نقطه تجمع یافته‌اند، از جمله در زیر بغل، کشالهٔ ران و کنار آرواره‌ها. گاهی این گره‌ها در پاسخ به عفونت در ناحیه‌ای دورتر متورم می‌شوند. مثلاً عفونت شست پا ممکن است به ورم غدد لنفاوی کشالهٔ ران منجر شود.
یک غده لنفاوی طبیعی توده‌ای نرم، لاستیکی، و متحرک با قطر کمتر از ۷ میلی‌متر است. وقتی این غده متورم شود، بزرگ، سخت و حساس می‌شود.
غدد لنفاوی گردن بیشتر متورم می‌شوند که معمولاً پاسخی به سرماخوردگی یا عفونت دستگاه تنفس فوقانی است. بیش از ۳۰ درصد غدد لنفاوی بدن در بالای استخوان چنبر و در ناحیهٔ گردن و گلو هستند.
ورم غدد لنفاوی گردن ممکن است نشانهٔ گلو درد ویروسی یا باکتریائی هم باشد. عفونت سینوس‌ها، گوش یا پوست و نیز گرفتاری‌های دندان هم این غدد را متورم می‌کنند. و مهم‌تر از همه، تورم غدد لنفاوی می‌تواند نشانهٔ بیماری‌هائی مثل مونونوکلئوز، سل، سیفلیس، و بعضی انواع سرطان، مثل بیماری هوجکین باشد.
- درمان ورم غدد لنفاوی
چون تورم غدد ناشی از یک عفونت است، درمان آن نیز درمان بیماری اصلی است.
آنها را گرم کنید. برای کاهش درد غدد لنفاوی متورم در طی درمان عفونت، حوله‌ای گرم را چهار بار در روز و هر بار به‌مدت ۱۵ دقیقه روی آنها بگذارید.
گلو درد استرپتوکوکی را درمان کنید. درمان گلو درد استرپتوکوکی بسیار مهم است، چون در غیر این صورت، ممکن است باعث تب روماتیسمی شود که آسیب شدید به قلب می‌رساند. به‌همین دلیل، اگر تورم غدد لنفاوی با گلو درد همراه است، باید حتماً نزد پزشک بروید تا او نمونهٔ برداشته شده از گلوی شما را برای کشت به آزمایشگاه بفرستد. اگر نتیجهٔ کشت وجود استرپتوکوک را نشان دهد، آنتی‌بیوتیک مناسب برای درمان آن تجویز می‌کند.
محل عفونت را بیابید. عفونت‌های پوست سر، شقیقه، و صورت و نیز عفونت‌های سینوس و گوش باعث تورم غدد لنفاوی می‌شوند. پزشک همهٔ اینها را معاینه کرده و در صورت یافتن عفونت، با آنتی‌بیوتیک مناسب آن را درمان می‌کند.
آزمایش کنید. اگر پیدا کردن علت تورم غدد لنفاوی مشکل باشد، پزشک ممکن است چندین بار شما را معاینه و آزمایش کند. گاهی علاوه بر آزمایش خون، یا پرتونگاری، نمونه‌ای از بافت درون غده لنفاوی را با روش و سوزن مخصوص برداشته و آزمایش می‌کند. در بسیاری موارد، این کار کوتاه‌ترین و دقیق‌ترین روش تشخیص است. پزشک پوست را بی‌حس کرده و با وارد کردن سوزنی در یک غده لنفی کمی از محتویات درون آن را بیرون می‌کشد و به آزمایشگاه می‌فرستد.
بیشتر مراقب غدد لنفاوی باشید. پزشک برای تشخیص علت تورم ممکن است از پرتونگاری کمک بگیرد. یا با عمل جراحی یک غده را بردارد. در ناخوشایندترین موارد، که وجود بدخیمی در دستگاه لنفاوی است، پزشک بیماری را با داروهای ضد سرطان درمان می‌کند.
- چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- ورم غده لنفاوی دو هفته پس از خوب شدن عفونت هنوز وجود دارد.
- غدد لنفاوی تمام بدن ورم کرده‌اند.
- بدون سرماخوردگی، عفونت سینوس، گوش یا دستگاه تنفس فوقانی غدد لنفاوی ورم کرده‌اند.
- غدد لنفاوی بزرگ و سفت هستند و حرکت نمی‌کنند.
- همراه با ورم غدد لنفاوی گردن، تب، اشکال در بلع، گلو درد مزمن، یا اشکال تنفس وجود دارد، مخصوصاً اگر سیگار می‌کشید یا الکل مصرف کرد‌ه‌اید.
- یکی از غده‌های لنفاوی گردن بزرگ‌تر از سایر غدد شده است.


کلمات کلیدی: ورم غدد لنفاوی
 
 
ساعت ٦:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٦ 

وقتی زیرگلوی کودک ورم می‏کند و غدد لنفاوی این ناحیه بزرگ می‏شوند، اطرافیان بیمار به شدت متوحش می‏شوند که مبادا طفل دچار بیماری وخیم یا مزمن شده باشد.برای آگاهی آن عده از خانواده‏ها مخصوصا پدر و مادران جوان متذکر می‏شوم که ورم غده لنفاوی در زیر گلو یک علامت است، نه بیماری و به آن در اصطلاح پزشکی «آدنیت» می‏گویند. غدد لنفای علاوه بر زیر گردن در درون عده بناگوش بنام «پاروئید» و اطراف آنهم وجود دارد و به هنگام عفونت، این غده‏ها بزرگ می‏شوند.آدنیت ممکن است به علت یک عفونت پوست و زخم ساده یا ورم لوزه‏ها و چرک کردن آنها باشد. حتی یک تبخال ساده ممکن است غده لنفاوی زیر چانه را متورم کند.همانطور که ذکر شد، غده بناگوشی علاوه بر ویروس «اوریون» ممکن است به علت میکرب‏ها و ویروس‏های دیگری متورم شود که تشخیص بیماری با پزشک است. بیشترین علت آدنیت وجود گلو دردها و عفونت لوزه‏ها است‏مگر اینکه لوزه‏های کودک و یا فرد بزرگسال قبلا برداشته شده باشد. گاهی تورم حلق، سینوزیت، تورم مخاط بینی و آبسه ناحیه حلق، سبب بزرگ شدن التهاب غدد لنفاوی می‏شود.بدیهی است به ندرت ممکن است بیماری‏های نیمه بدخیمی مثل «لنفوم» یا «هوچکین» - که در اینجا از شرح دادن در مورد آن خودداری می‏کنیم - و یا ابتلا به سل که به آن سابقا خنازیر گفته می‏شد باعث ابتلا به آدنیت باشد. علت عمده این بیماری عفونتهای میکربی و ویروسی عادی است و با آنتی‏بیوتیک می‏توان آنرا درمان کرد. همچنین بیماریهای خونی و کم خونی‏ها هم گاهی با تورم این غدد ممکن است شروع شوند.در بعضی بیماری‏های انگلی که بدخیم هم نیستند مثل بیماری «توکسوپلاسموز»، غدد لنفاوی تورم پیدا می‏کنند و این غدد علاوه بر زیر گردن، در زیر بغل و کشاله ران هم بزرگ می‏شوند.بیماری سرخجه هم با بزرگ شدن غدد پشت گردن همراه اوست. در هر صورت برای تشخیص آدنیت باید از کودک آزمایش خون بعمل آید و جای کوچکترین نگرانی وجود ندارد. بعضی از انواع آدنیت‏های حاد مثل «منوسیتوز» مزمن هستند، از جمله توکسوپلاسموزیی که از طریق آلوده شدن مواد غذائی به مدفوع گربه به کودک سرایت می‏کند.همیشه بیاد داشته باشید به هنگام بروز آدنیت نگرانی بیهوده نداشته باشید،


کلمات کلیدی: ورم غدد لنفاوی