ساعت ۱۱:٠۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٧ 
کم‌کاری‌ تیرویید
Hypothyroidism



شرح بیماری
علایم‌ شایع‌
علل‌
عوامل تشدید کننده بیماری
پیشگیری‌
عواقب‌ مورد انتظار
عوارض‌ احتمالی‌
درمان‌
اصول‌ کلی‌
داروها
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
رژیم‌ غذایی‌
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

شرح بیماری
کم‌کاری‌ تیرویید عبارت‌ است‌ از کاهش‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری غده‌ تیرویید که‌ باعث‌ کاهش‌ تولید هورمون‌های‌ تیروییدی‌ می‌شود. غده‌ تیرویید یک‌ غده‌ پروانه‌ای‌ در جلوی‌ گردن‌ است‌. تقریباً تمام‌ فرایندهای‌ متابولیک‌ تحت‌تأثیر هورمون‌های‌ تیروییدی‌ قرار می‌گیرند. کم‌کاری‌ تیرویید در هر دو جنس‌ و در هر سنی‌ رخ‌ می‌دهد، اما در زنان‌ میانسال‌ شایع‌تر است‌.
علایم‌ شایع‌
نامحتمل‌ است‌ که‌ تمام‌ علایم‌ زیر در یک‌ فرد وجود داشته‌ باشند، اما اکثر بیماران‌ دارای‌ چندین‌ علامت‌ از علایم‌ زیر هستند:
کم‌ شدن‌ تحمل‌ به‌ سرما
کم‌ شدن‌ اشتها
یبوست‌
درد قفسه‌ سینه‌
موی‌ خشن‌ یا با رشد کند
کند، تند، یا نامنظم‌ بودن‌ ضربان‌ قلب‌
افزایش‌ وزن‌ یا برعکس‌، لاغری‌ شدید
بی‌حالی‌ یا شل‌ بودن‌، یا برعکس‌، بی‌قرار بودن‌
خواب‌آلودگی‌ یا برعکس‌، بی‌خوابی‌
اختلال‌ روانی‌، از جمله‌ افسردگی‌، روان‌پریشی‌، یا ضعیف‌ شدن‌ حافظه‌
تجمع‌ مایع‌ در بدن‌، خصوصاً در اطراف‌ چشم‌ها
حالت‌ خمودگی‌ در صورت‌ و پایین‌ افتادگی‌ پلک‌ها
خشن‌ شدن‌ پوست‌
کم‌ شدن‌ تحمل‌ به‌ داروها
کم‌ شدن‌ میل‌ جنسی‌ و ناباروری‌
اختلالات‌ قاعدگی‌
کم‌خونی‌
کرختی‌ یا سوزن‌ سوزن‌ شدن‌ دست‌ها و پاها
کلفت‌ یا خشن‌ شدن‌ صدا
علل‌
گاهی‌ ناشناخته‌ است‌. شایع‌ترین‌ علل‌ عبارتند از:
بیماری‌های‌ خودایمنی‌، که‌ در طی‌ آنها دستگاه‌ ایمنی‌ بدن‌ عملکرد غیرطبیعی‌ دارد و به‌ غده‌ تیرویید حمله‌ می‌برد.
درمان‌ با ید رادیواکتیو
جراحی‌ برای‌ درمان‌ پرکاری‌ تیرویید
کمبود ید در رژیم‌ غذایی‌
کاهش‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری غده‌ هیپوفیز، که‌ ترشح‌کننده‌ هورمون‌ محرک‌ تیرویید است‌.
داروهایی‌ مثل‌ لیتیم‌ که‌ از فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری تیرویید می‌کاهند.
عوامل تشدید کننده بیماری
سن‌ بالای‌ 60 سال‌ چاقی‌
جراحی‌ برای‌ درمان‌ پرکاری‌ تیرویید
درمان‌ با اشعه‌ ایکس‌
پیشگیری‌
راه‌ خاصی‌ برای‌ پیشگیری‌ از کم‌کاری‌ اولیه‌ تیرویید وجود ندارد.
پس‌ از جراحی‌ تیرویید یا تخریب‌ تیرویید توسط‌ اشعه‌ درمانی‌، تا آخر عمر هورمون‌ تیرویید به‌ صورت‌ قرص‌ باید دریافت‌ شود.
عواقب‌ مورد انتظار
معمولاً با دادن‌ هورمون‌ تیرویید و تنظیم‌ دقیق‌ مصرف‌ آن‌ قابل‌ درمان‌ است‌. هورمون‌ درمانی‌ عبارت‌ است‌ از فراهم‌ آوردن‌ تیروییدی‌ به‌ اندازه‌ کافی‌ برای‌ بدن‌ تا کارایی‌ عملکردهای‌ طبیعی‌ بدن‌ حفظ‌ شود. امکان‌ دارد تا چندین‌ ماه‌ نیاز به‌ ارزیابی‌ پزشکی‌ وجود داشته‌ باشد تا مقدار مناسب‌ هورمون‌ تیروییدی‌ که‌ باید داده‌ شود معلوم‌ شود. در صورتی‌ که‌ درمان‌ قطع‌ شود، بیماری‌ عود می‌کند.
عوارض‌ احتمالی‌
اغمای‌ میکسدم‌ ـ که‌ عارضه‌ تهدیدکننده‌ جان‌ بیمار است‌.
افزایش‌ استعداد ابتلا به‌ عفونت‌ها
بروز بحران‌ غده‌ فوق‌کلیوی‌ در اثر درمان‌ شدید کم‌کاری‌ تیرویید
ناباروری‌
درمان‌ زیاده‌ از حد به‌ مدت‌ طولانی‌ می‌تواند باعث‌ کاهش‌ تراکم‌ معدنی‌ استخوان‌ شود.
درمان‌

اصول‌ کلی‌
آزمایش‌ خون‌ از نظر هورمون‌های‌ تیروییدی‌. با آزمایش‌ می‌توان‌ تشخیص‌ کم‌کاری‌ تیرویید را مسجل‌ کرد اما نمی‌توان‌ مشخص‌ کرد که‌ چه‌ میزان‌ هورمون‌ برای‌ درمان‌ لازم‌ است‌.
اهداف‌ درمان‌ عبارتند از تجویز هورمون‌ تیرویید و شناسایی‌ علایم‌ برای‌ پیشگیری‌ از زیاد بودن‌ یا کم‌ بودن‌ مقدار هورمون‌ تیرویید تجویز شده‌
اگر موارد اورژانسی‌ رخ‌ دهد مثل‌ اغمای‌ میکسدم‌ (بسیار به‌ ندرت‌ در هوای‌ گرم‌ رخ‌ می‌دهد، اما در هوای‌ سرد شایع‌تر است‌)، امکان‌ دارد نیاز به‌ بستری‌ شدن‌ وجود داشته‌ باشد.
داروها
هورمون‌ تیرویید تجویز خواهد شد. میزان‌ مصرفی‌ برحسب‌ سن‌، وزن‌، جنس‌، ظرفیت‌ عملکرد تیرویید، سایر داروهای‌ مصرفی‌ و عملکرد روده‌ تعیین‌ می‌شود.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد. تا حدی‌ که‌ می‌توانید فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری خود را حفظ‌ کنید.
رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ برای‌ کم‌کاری‌ تیرویید توصیه‌ نمی‌شود. با خوردن‌ رژیم‌ پرفیبر از بروز یبوست‌ جلوگیری‌ به‌ عمل‌ آورید.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ کم‌کاری‌ تیرویید را دارید.
اگر علایم‌ در عرض‌ 3 هفته‌ از شروع‌ درمان‌ رو به‌ بهبود نگذارند.
اگر دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.
اگر اغما یا تشنج‌ رخ‌ دهد، فوراً باید درخواست‌ کمک‌ اورژانس‌ شود
کم کاری تیروئید چیست؟




هیپو تیروئیدی یا کم کاری تیروئید (غدد تیروئید کم فعال) زمانی اتفاق می افتد که غده تیروئید میزان هورمون تیروئید کمتر از حد طبیعی تولید کند. نتیجه این اتفاق کاهش بسیاری از فعالیتهای بدن است. گرچه کم کاری تیروئید می تواند موقتی باشد، ولی معمولاً یک وضعیت دائمی است. برخی مطالعات نشان می دهند که 10 درصد زنان و 3 درصد مردان کم کاری تیروئید دارند.


نشانه های هیپوتیروئیدی چیست؟

در مراحل ابتدایی ممکن است علائم کمی بروز کند چرا که بدن توانایی جبران نسبی غده تیروئید از کار افتاده را با افزایش تحریک آن دارد. این مسئله بسیار شبیه فشار دادن پدال گاز برای حرکت با سرعت قبلی در وقتی که ماشین از تپه بالا می رود است. به هرحال به دلیل آنکه تولید هورمون تیروئید کاهش یافته و متابولیسم بدن کند شده است نشانه های مختلفی می تواند بروز کند.

- خستگی فراگیر

- خواب آلودگی

- فراموشکاری

- مشکلات یادگیری

- ناخن و موی خشک و شکننده

- پوست خشک و خارش دار

- صورت پف آلود

- یبوست

- ناراحتی عضلات

- اضافه وزن و احتباس ادراری

- جریان قاعدیگی سنگین یا غیر طبیعی

- افزایش فراوانی سقط

- افزایش حساسیت به داروها



علل هیپو تیروئیدی چیست؟

هیپوتیروئیدی خود ایمنی

دستگاه ایمنی بدن می تواند واکنشی در غده تیروئید ایجاد کند که باعث کم کاری تیروئید می شود و اکثر اوقات باعث گواتر می گردد (بزرگی تیروئید). دیگر بیماریهای خود ایمنی ممکن است همراه با این اختلال بوده و سایر اعضای خانواده نیز دچار این حالت باشند.


درمان با ید رادیو اکتیو

هیپو تیروئیدی به میزان زیادی پس از استفاده از ید رادیواکتیو به عنوان یک هدف درمانی برنامه ریزی شده برای پر کاری تیروئید اتفاق می افتد.

شروع خودبخودی

ممکن است بدون علت واضحی تولید هورمون تیروئید کاهش پیدا کند.

جراحی تیروئید

هیپوتیروئیدی می تواند به علت جراحی بر روی غده تیروئید بخصوص زمانی که بیشتر غده برداشته می شود اتفاق بیفتد.

داروها

لیتیوم، دوز بالای ید، و آمیودارون می توانند باعث هیپو تیروئیدی شوند.

التهاب تیروئیدی تحت حاد

التهاب دردناک تیروئید که علت آن نامشخص است می تواند پس از یک دوره بیش فعالی (هیپر تیروئیدی) باعث هیپوتیروئیدی شود. گرچه هیپوتیروئیدی معمولاً موقتی است ولی در درصد کمی از موارد می تواند دائمی شود.

التهاب تیروئید پس از زایمان

مدت کوتاهی پس از زایمان ممکن است تیروئید وارد یک دوره هیپرتیروئیدی و به دنبال آن هیپو تیروئیدی شود و اکثراً پس از آن به عملکرد طبیعی خود باز می گردد.

وضعیت های مادرزادی

نوزاد ممکن است با میزان ناکافی بافت تیروئید یا نقص آنزیمی که اجازه تولید طبیعی هورمون تیروئید را نمی دهد متولد شود. اگر این وضعیت به سرعت درمان نشود ممکن است عقب ماندگی رشد جسمی یا آسیب ذهنی (کرتینیسم) اتفاق بیفتد.

هیپوتیروئیدی هیپوفیزی

هر بیماری تخریب کننده غده هیپوفیز می تواند باعث آسیب رسیدن به سلول هایی شود که هورمون تحریک کننده تیروئید ترشح میکنند. این هورمون، تیروئید را تحریک به تولید میزان طبیعی هورمون تیروئید می کند. این یک علت بسیار نادر هیپوتیروئیدی است.



هیپوتیروئیدی چگونه تشخیص داده می شود؟

نشانه های مشخص کننده و علائم فیزیکی که می توانند به وسیله یک پزشک تشخیص داده شوند می توانند نشانه ای از هیپوتیروئیدی باشند. اما به هر حال این وضعیت می تواند بسیار کند پیش برود تا جایی که بسیاری از بیماران متوجه نمی شوند که بدنشان تغییر کرده است و بنابراین انجام تستهای آزمایشگاهی به شدت برای تأیید تشخیص و تعیین علت هیپوتیروئیدی اهمیت دارد.

آزمایش هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH)

سطح افزایش یافته هورمون TSH در خون تقریباً یک نشانگر دقیق از هیپو تیروئیدی اولیه (غیر هیپوفیزی). تولید این هورمون هیپوفیزی زمانی که تولید هورمون غده تیروئید حتی به میزان جزیی کم شده باشد افزایش می یابد.



سایر آزمایشات

T4 آزاد (تیروکسین) هورمون تیروئید فعال در خون. بسیار مهم است که به خاطر داشته باشید که در خون افراد طبیعی دامنه ای از هورمون T4 درست مثل دامنه قد و وزن وجود دارد که محدوده طبیعی تلقی می شود و مقدار هورمون تیروئید برای جمعیت عمومی امکان دارد که برای یک فرد خاص مناسب نباشد.

پادتن های ضد تیروئید ? احتمال وجود التهاب تیروئید خود ایمنی را که می تواند عامل هیپوتیروئیدی باشد نشان می دهند.

یک پزشک عمومی می تواند تشخیص هیپوتیروئیدی را بگذارد اما غالباً به کمک یک متخصص غدد، پزشکی که در بیماریهای تیروئید تخصص دارد، نیاز می شود.



هیپوتیروئیدی چگونه درمان می شود؟

هیپوتیروئیدی با یک درمان تک دوز روزانه لووتیروکسین که به صورت قرص داده می شود درمان
می گردد. یک پزشک با تجربه می تواند دوز و شکل صحیح را برای بازگشت تیروئید به وضعیت طبیعی تجویز نماید. در بیماران مسنی که بیماریهای زمینه ای ماند بیماری قلبی دارند معمولاً دوز پایین دارو شروع می شود در حالیکه در بیماران جوان و سالم دوز کامل درمانی به یکباره جایگزین می شود. هورمون تیروئید در بدن بسیار کند عمل می کندو بنابراین چند ماه پس از شروع درمان طول می کشد تا درعلایم بهبودی مشاهده شود.



از آنجا که بسیاری از موارد هیپوتیروئیدی، دائمی و اغلب پیشرونده هستند ضروری است که درمان این وضعیت در طول زندگی فرد ادامه پیدا کند. اندازه گیری دوره ای سطح TSH و وضعیت بالینی برای اطمینان از اینکه دوز مناسب تجویز شده است ضروری است چرا که ممکن است نیاز به تعدیل دوزهای درمانی در زمانهای مختلف وجود داشته باشد. تعدیل مطلوب برای هورمون تیروئید حیاتی است چرا که بدن بسیار حساس به تغییرات حتی جزیی هورمون تیروئید است. قرصها در 10 قدرت مختلف تولید می شوند و ضروری است که آنها را در هر روز به طور ثابتی دریافت نمود.

دوزی از هورمون تیرویی که کم باشد ممکن است نتواند از بزرگ شدن غده پیشگیری کند و باعث پایدار ماندن نشانه ها همراه با افزایش سطح کلسترول خون شود که به نوبه خود می تواند خطر تصلب شرایین و بیماری قلبی را افزایش دهد. دوزی از هورمون تیرویی که خیلی زیاد باشد می تواند باعث بروز نشانه های هیپر تیروئیدی شود و بار اضافی بر روی قلب ایجاد کرده و منجر به افزایش خطر بروز پوکی استخوان گردد.

بسیار مهم است که دوز دارو در زنانی که تصمیم به باردار شدن دارند به خوبی تنظیم شود چرا که هیپوتیروئیدی می تواند بر رشد و نمو جنین تأثیر بگذارد. غالباً در طی حاملگی جایگزینی هورمون تیروئید تغییر میکند و بنابراین مراقبت بیشتری لازم است. داروها و مکملهای مختلفی (خصوصاً آهن) می توانند مشخصاً بر جذب هورمون تیروئید تآثیر بگذارند و بنابراین سطح هورمون نیاز به مراقبتهای بیشتری در طی بیماری یا تغییر داروها دارد.

هورمون تیروئید برای کارکرد و نمو طبیعی مغز در جنین و نوزاد حیاتی است و شیرخوارنی که به درمان جایگزین با هورمون تیروئید نیاز دارند نباید با محلولهای مایع در بازار درمان شوند، چرا که هورمون فعال ممکن است پس از حل شدن خراب شود و نوزاد هورمون تیروئید کافی دریافت نکند. به جای آن شیرخواری که هیپوتیروئیدی دارد باید به وسیله شکستن قرص به اندازه صحیح و سپس حل نمودن آن در یک قاشق چایخوری مایع درمان شود. مدیریت مناسب در درمان هیپوتیروئیدی نیاز به مراقبت پیوسته توسط یک پزشک مجرب دارد.

کلمات کلیدی: کم کاری تیروئید